Dood

Jaja, nu weet ik het wel. Jullie zijn dol op mijn blog, het leven is als een grijze novemberdag zonder zeker een wekelijks stukje van mijn hand, het wordt nooit meer wat als ik niet af en toe wat roep over mijn verblijf op dit eiland. Alles leuk en aardig, maar er moet ook nog geleefd worden. Er moet worden gewerkt, diepzeegedoken, rondgelummeld op het strand, amechtig op de bank gehangen omdat het veel te warm is, gewinkeld, en gedronken met collega’s.

Wat ook niet helpt: beloftes doen. Ik had geroepen dat ik nu eindelijk eens iets zinnigs zou gaan vertellen over Cyprus. Ik had er natuurlijk mijn mond over moeten houden en gewoon moeten doorbabbelen over klusjesmannen, het weer en mijn huis, want ik raakte acuut in een blokkade. Want waar begin je in godesnaam?

Maar toen was er nieuws op nu.nl. Dimitrios Ioannides, oud-dictator van Griekenland, heeft zijn levenslange gevangenisstraf erop zitten. Met andere woorden, hij is dood.

De nieuwssite vat heel aardig samen wie Ioannides was en wat zijn rol was in de geschiedenis van Cyprus. Aanvankelijk was hij een van de hoge militairen in de regering van Griekenland. Met ‘regering’ bedoelen we hier niet zo’n democratisch tragikomisch toneelstuk als, ik noem maar wat, Nederland, maar een die van aanpakken weet: een harde militaire junta. Na decennia van gerommel en gedonder in Griekenland was men het zat in 1967, en nam het leger de macht. Ioannides was hoofd van de militaire politie, en in die rol verantwoordelijk voor het opjagen, gevangenzetten en martelen van politieke tegenstanders van het bewind. Velen vluchtten het land uit.

In 1973 kwam na een studentenopstand Ionnaides aan de macht. Hij was degene die op de achtergrond aan de touwtjes trok, ook al stelde hij een militaire president en een burgerpremier aan. De toch al ernstig getroubleerde relatie met buurland Turkije ging rap achteruit door het harde bewind in Griekenland. Zelfs de warme relatie met Cyprus, dat immers grotendeels bevolkt werd door etnische Grieken, stond op springen. Daar probeerde president Makarios, de bisschop die sinds de gewelddadige onafhankelijkheidsstrijd met Groot-Brittanië (1960) het land leidde, de boel op Cohen-achtige wijze bij elkaar te houden. Een Grieks-nationalistische beweging wilde echter aansluiting met Griekenland, daartoe enthousiast aangespoord vanuit Griekenland. Er werd geschoten in Ledra Street, voorstanders van samenwerking met Turks-Cyprioten werden geliquideerd, en het land verviel steeds verder in chaos.

Uiteindelijk pleegde Griekenland een coup in Cyprus, zette Makarios af, en Turkije antwoordde nog diezelfde week door met groot militair geweld Cyprus binnen te vallen. Binnen een paar dagen was een flink deel van Noord-Cyprus bezet. In augustus volgde een tweede aanval, waardoor 40% van het land bezet werd.

De coup in Cyprus was meteen de ondergang van de Griekse junta, maar de bezetting duurt tot de dag van vandaag. Vrijwel alle Turks-Cyprioten vluchtten naar het noorden, en alle Grieks-Cyprioten naar het zuiden. Een VN-generaal trok een groene lijn door de kaart van Cyprus, en de tweedeling was een feit. De Turkse kant sloot bovendien de toegangswegen af, waardoor dertig jaar lang niemand in of uit kon. Nog steeds zijn er vermisten, massagraven die niet onderzocht mogen worden en mensen in het zuiden die een vluchtelingenstatus hebben omdat ze eigenlijk uit het noorden komen, en niet terug kunnen.

Deze boom staat op het centrale Eleftheria-plein. In de boom hangen gele linten voor de vermisten, en foto's met namen. Deze mensen liggen waarschijnlijk in massagraven in het noorden, die sinds kort van de Turkse bezetter onderzocht mogen worden als onderdeel van de vredesonderhandelingen.

Tot zover de theorie. Het is, heb ik al eens eerder uitgelegd, moeilijk en mooi tegelijk om in zo’n land te wonen waar de mensen zo’n beladen geschiedenis hebben. De mensen met wie ik werk, hebben allemaal hun verhaal, en in kleine dingen keert de bezetting van het noorden terug. Dus toen ik alleen maar even informeerde hoeveel postzegels er op de envelop naar Nederland moeten, kreeg ik te horen: 85 cent voor de postzegel, 2 cent voor het vluchtelingenzegel. En voor ik het wist, zat ik middenin een werkdag te praten met mijn Armeense collega die in 1974 tien jaar was, en na de Turkse inval met haar moeder en zus naar familie in Beiroet is gevlucht, en later vier maanden in Baghdad heeft gewoond bij haar tante, terwijl in Cyprus haar vader middenin de oorlog met Turkije zat. Haar vader was ooit als jongetje van een paar jaar oud voor de Armeense genocide in Turkije gevlucht en nog steeds is de hele familie verspreid over de regio. Er zitten ooms en tantes in Armenië, Irak, Libanon, Cyprus, en later ook Canada en de VS. Mijn collega is zelfs ooit iemand tegengekomen die Armeens sprak en er bijzonder Banghladeshi uitzag. Ook daar zit een Armeneense gemeenschap! De Armeniërs zijn ook in Cyprus een eigen culturele groep gebleven met een eigen taal, eigen scholen en kerken en een eigen verbindingsstreepje: onder de ‘echte’ Cyprioten heb je Grieks-Cyprioten, Turks-Cyprioten, Armeens-Cyprioten en nog een groep katholieken die ik steeds vergeet.

Overigens: alles wat er in de loop van de afgelopen tien, vijftien jaar is bijgekomen – arbeidsmigranten uit Sri Lanka en de Fillipijnen – die tellen niet. Dat zijn de mavri, de zwarten. Als het ooit zover komt dat er Srilankaans-Cyprioten ontstaan, dan zal dat zeker nog heel lang duren.

Ondertussen gaat het in Nederland maar door met de formatieklucht in dertien delen. Kan iemand even aan de politici van de diverse partijen uitleggen dat ik zo niet kan werken? Altijd maar dat breaking news, met dan weer iemand die opstapt, dan weer iemand die uit de onderhandelingen stapt, o nee, toch niet, en ongetwijfeld nu een koningin die inmiddels stampvoetend van frustratie de ene na de andere consultatieronde houdt. Dat kan zo toch niet? Weet men daar wel hoe dun de kabel is die van Cyprus naar het vasteland loopt? Geen enkele bandbreedte hebben we hier, dus terwijl men in de Tweede Kamer vrolijk lacht om Halsema en haar rechtse uitje, zit ik naar een ronddraaiend NOS-logo te staren dat de streaming video aan het bufferen is. Af en toe trekt Verhagen een rare bek en blijft hij er acuut in, want dan loopt de boel vast. Leuk voor even, want ik gun de CDA-leider alle slechts, ook het kinderachtig kleine, maar daarna wil ik wel graag even horen wat voor schijnheiligs de man nu weer zonder blikken of blozen uit zijn strot krijgt.

Het is me niet gegund. Ik zal braaf mijn nieuws uit de nieuwssites halen, en ondertussen niet vergeten dat ook hier spannende dingen gebeuren, zoals de vredesbesprekingen tussen noord en zuid. Ze worden al jaren gevoerd, maar de VN en de EU sturen aan op een oplossing voor het einde van het jaar. Dat is bijna onmogelijk, maar men probeert het wel. En dat allemaal zonder dat het woord ‘islam’ ook maar één keer valt, ook al zijn de Turks-Cyprioten moslim en de anderen van diverse christelijke stromingen. Men heeft wel belangrijkere onderwerpen om het over te hebben, en dat is met afstand een van de meest opluchtende aspecten van dit land.

3 Comments

3 Comments

  1. Aparte titel, ik weet even niet of je die nou expres zo gekozen hebt of dat ie gewoon in je op kwam. Want het verhaal zelf is best hoopvol voor Cyprus met die enthousiaste deadlines!

    Kun je niet een screenshot maken van Verhagen z’n rare bek maken zodra-ie weer acuut blijft hangen?

    Succes met de bandbreedte!