Boem

Potverdorie. Zo zit je na het eten lekker op de plee de reclamefoldertjes door te nemen, en zo is het pikdonker.

Onverwachte problemen leveren die power cuts op… Naast mijn bed ligt zo’n bouwvakkerslampje dat ik ooit heb gekocht voor bij het kamperen, maar ik had even buiten de verrassing gerekend dat het licht ook best op zwart kan springen als je even eh, bezet bent.

Gelukkig had ik gisteravond weinig last van de stroomuitval, want ik moest toch net het huis uit, demonstreren. Het natuurlijke plein daarvoor is normaal gesproken Plateia Eleftheria, Plein van de Vrijheid. Een grappige naam, want in vertaling is dat hetzelfde als Tahrir Square, het plein in Egypte waar mensen net zo lang demonstreerden tot de dictator ten val kwam.

Een dictator hebben we hier niet. Wel een president, officieel communist, die zich overduidelijk niet zo veel gelegen laat liggen aan het gepeupel. Na de ontploffing van maandag, die het land nog maanden lam zal leggen en die aantoonbaar veroorzaakt is door ernstige nalatigheid van zeker vijf ministeries en het leger, liet hij zich niet zien, tot gisteren. Toen hield hij een matte toespraak op tv, waarin hij de demonstranten fascisten en rechtsextremisten noemde en vergeleek met coupplegers. De excuses waar veel mensen op wachtten, bleven uit.

Dat we hier niet bepaald te maken hebben met een club ongeregeld tuig, kun je zien in een leuke ‘time lapse’ video van het plein dat langzaam volloopt voor de eerste dag van de demonstraties. Nogmaals, dit is nog nooit gebeurd in Cyprus sinds de inval van de Turken in 1974.

Πλατεία Ελευθερίας, 12.7.2011 from Parathyro blog on Vimeo.

Dit was inderdaad Plateia Eleftheria, min of meer het centrum van Nicosia en het natuurlijke zwaartepunt voor een demonstratie. Maar er wordt gebouwd, waardoor er weinig mensen op passen, en men had een appeltje te schillen met de president, en die woont en werkt een eindje verderop in het Presidential Palace. Dus trok men naar die residentie, ongepland en ongeregeld, dwars door het drukke verkeer van Nicosia. Verhaal halen.

Sindsdien staat er elke avond een menigte op de rotonde voor het paleis, in plaats van op het Plateia Eleftheria. Georganiseerd via Facebook en Twitter, net als bij de grote broers van dit revolutietje. Of de president op die momenten ook thuis is, is onduidelijk, maar het is een machtig gezicht. Gisteren zei ik al dat Cyprioten niet demonstreren, tenzij ze door hun partij of vakbond zijn verordonneerd om op te komen dagen. Ik schreef ook dat het protest van die dag was vervallen in sectarisch gescheld, maar dat is blijkbaar veranderd, of de mening van een stel Twitteraars waar ik niet naar had moeten luisteren. Gisteravond stonden hier duizenden mensen, veel jongeren, maar ook oude dametjes in het zwart met een knotje in het haar, vrouwen met kinderen, echtparen van middelbare leeftijd. Er is een klein geïmproviseerd podium, en iedereen die dat wil, mag zijn zegje doen. Er staat gewoon een keurige rij, te wachten op een microfoon die zo goed en zo kwaad als het gaat, beheerd wordt door een jongen in een T-shirt en korte broek.

Mensen zijn heel, heel kwaad. Ze schreeuwen zo hard in die microfoon dat hun stem overslaat, en soms kunnen ze niet verder van emotie. Je hoeft geen woord Grieks te spreken om de strekking te begrijpen. Soms wordt er beleefd geluisterd, maar vaak komt er een groot applaus, en soms raakt iemand zo’n gevoelige snaar dat de menigte klapt en joelt en spreekkoren door de massa trekken. Gisteravond was ik er voor het eerst. Het grootste applaus was voor de man die zei dat Christofias z’n reet te groot is om te blijven zitten op de stoel van president. (Hij is inderdaad nogal aan de maat.) Ook heel populair was het meisje dat een boodschap van steun meebracht van ‘de overkant’: de Turks-Cyprioten.

Voor het hek van de residentie van de president. Ik sta hier redelijk vooraan; achter en links van mij staan nog veel meer mensen.

Onder de soldaten die omkwamen was een stel tweelingbroers. Op het bord van deze twee meisjes - ook een tweeling - staat 'Wij wensen de moeder van de tweeling-engeltjes veel sterkte'. Een beetje pathos is aan een Cyprioot wel besteed, dus ze waren de lievelingen van de demonstratie.

Ondertussen is het duidelijk dat de stroomvoorziening nog maanden een probleem zal zijn in Cyprus. Eigenlijk is het te ironisch voor woorden: Cyprus is een tot de tanden toe bewapend land, met meer legerbases dan glasbakken. Maar in plaats van door de vijand, is het land nu met één welgemikte klap door de eigen defensie naar de knoppen geblazen. Met zo’n leger heb je geen vijand meer nodig.

De economische gevolgen zijn heel groot. Ten eerste was deze centrale de nieuwste en veruit de grootste. De andere twee waren na het in gebruik nemen van de nieuwe centrale, min of meer bedoeld als backup. Ze zijn oud, hebben storingen, en de energie die er wordt opgewekt is duur. De rekening voor huishoudens en bedrijven, zal flink omhoog gaan en dat zal veel bedrijven, die toch al aan hun plafond zaten, de kop gaan kosten.

Ten tweede was de capaciteit van de vernielde centrale zo’n 60%. Het uitvallen zorgt voor een groot tekort, zoals wij nu al vier dagen merken, maar dat tekort zal ook nog eens maanden en maanden gaan duren. De schattingen lopen uiteen van zes maanden tot een jaar. In de perioden dat de stroom wordt afgesloten, werken websites en soms ook mobiele netwerken niet, kunnen mensen elkaar niet bellen over vaste lijnen, is de lift nemen onveilig, vallen geldautomaten spontaan uit, inclusief betaalautomaten in winkels, durven de toch al schijterige Cyprioten ‘s avonds niet meer over straat en wordt er in winkels ingebroken zonder dat het alarm afgaat. Elke middag steek ik drukke kruispunten over samen met tientallen andere auto’s die allemaal op hetzelfde moment doen alsof hun licht op groen staat. Al met al een behoorlijke slag voor de economie en het dagelijks leven. Economen hebben al gezegd dat de recessie nu weer terug bij af is.

Ten derde kost dit de overheid zeker een miljard euro. Dan gaat het om het herstellen van de centrale zelf, die 2,1 miljard kostte, het inkopen van noodaggregaten uit Israël en Griekenland, schade vergoeden, het langer laten doordraaien van oud materieel en meer van zulke dingen. Deels komt dat geld uit de verzekering, dus het is minder erg dan het in eerste instantie lijkt. Maar Cyprus heeft geen geld. Het land dreigt al een tijdje in dezelfde situatie te belanden als Griekenland (we doen tenslotte het liefst het moederland in alles na, ook in creatief boekhouden, financieel wanbeleid en oplopende tekorten), en dat schrikbeeld komt nu wel erg dichtbij. Voorlopig springt de EU bij. Maar wat als die, in ruil voor hulp, hervormingen wil?

Al met al het eiland met deze ramp behoorlijk vernaggeld. Tijdens de stroomstiltes zitten mensen bij elkaar, hun hoofd te schudden of heftige debatten te voeren. De overheid doet verder weinig, behalve mensen oproepen hun airco’s niet te gebruiken, maar daar luistert niemand naar.

Ikzelf hoop dat dit de Cypriotische politiek zo’n klap geeft, dat het wel anders moet. Dat mensen uit hun verzuilde clubje van ultra-nationalist, communist, conservatief en religieus kruipen en besluiten dat er problemen opgelost dienen te worden. Aan de andere kant: als een bezetting door Turkije dat al niet voor elkaar krijgt, dan is dat misschien wat optimistisch. We gaan het zien. Eerst maar weer eens een avondje demonstreren.

6 Comments

6 Comments

  1. Driewerf WOW! Valt me nog mee dat je dit berichtje hebt kunnen posten. Veel sterkte daar enne..kijk uit naar je volgende post…

    • Ben je gek, het is een geweldig avontuur! Volgende keer de leuke effecten van de stroomuitval. En als iemand nog een leuke vertaling weet van ‘power cut’, hou ik me aanbevolen.

  2. hahaha fantastisch! Leven met minder stroom lijkt me best lastig, maar jij blijft er gelukkig vrolijk onder :) Powercut is toch gewoon Stroomuitval/ Of dekt dat niet genoeg de lading… Goed trouwens onze avatars zo onder elkaar, ik lijk wel je kleindochter :)

    • Ha, ja, ik zal je in het vervolg ‘kori mou’ noemen!
      Als ik eerlijk ben, geniet ik enorm van de opwinding en het drama. Hoe vaak maak je zoiets mee? Afgezien van het feit dat het een schandaal is, en de politiek enorm op z’n donder moet krijgen enzo.
      Ja, stroomuitval, maar dat klinkt zo per ongeluk, alsof het niet doelbewust is afgesloten. En het werkt niet goed als zelfstandig naamwoord. Zo van ‘sinds de power cut van gisteren…’ blabla. Nou ja, we babbelen er wel omheen.

  3. Ik vroeg me al af of jij er iets van gemerkt had. Ja dus. Dat wordt kampoeren in eigen huis?

    • Hoi Jannie! Ja, nou en of, het hele eiland in rep en roer. Maar kamperen valt mee hoor, een paar uur kun je best zonder. De blackouts ‘s avonds zijn het lastigst, om het licht. En ik heb het natuurlijk moeilijk met mijn internetverslaving…