Plof

Er was eens een commandant van de marine in Cyprus, een van de hoge piefen, die een lading munitie op zijn basis had liggen. Hijzelf had daar grote bezwaren tegen, want de munitie was niet goed opgeslagen. Het waren 98 containers rechtstreeks van een schip getrokken, op een stapel gezet in een open veld en drie jaar laten liggen in de blakerende zon. Het materiaal was geconfisceerd van een schip dat onderweg was van Iran naar Syrië. Wat er precies in zat, wist niemand, want de regering sloeg alle buitenlandse hulp om de lading te onderzoeken, af. Het was een diplomatiek heet hangijzer, waarin Cyprus klem zat tussen de VS, de VN en Syrië.

Op de marinebasis woonden dienstplichtige soldaten, verderop was een camping en een populair strand. Bovendien stond vlak naast het terrein de grootste electriciteitscentrale van het eiland, net in gebruik genomen en verantwoordelijk voor ruim de helft van de stroom in Cyprus. De centrale draaide op olie en gas.

De commandant maakte zich ernstig zorgen over de situatie, zeker toen deze zomer de containers gevaarlijk bol begonnen te staan. Hij beval zijn soldaten: ‘Als er iets aan de hand is met de containers, onderneem geen actie, maar maak dat je zo snel mogelijk wegkomt.’ Omdat het leger, die het materieel bij de marine had neergezet, het vooral druk had met uitleggen dat ze er niks mee te maken hadden, schreef hij brieven naar de minister van defensie (een man van 74 die al voor zijn hartaanval van vorig jaar al bijzonder incompetent geweest schijnt te zijn), maar dat mocht niet baten. De opslag was veilig, schreef de minister terug. De commandant schreef vervolgens dat hij tenminste wilde dat de containers niet in de volle zon bleven staan en vroeg om 1300 euro om met zijn manschappen een overkapping te bouwen. De minister schreef terug dat daar in deze krappe tijden helaas geen geld voor was.

Vorige week werd er vergaderd over de containers en werd er besloten dat het inderdaad heel gevaarlijk was. De containers stonden bol van het gas, veroorzaakt door de hitte. Bij die constatering bleef het.

Afgelopen maandagochtend ontploften twee containers. De commandant stuurde zijn manschappen weg, en probeerde met drie anderen te voorkomen dat de brand oversloeg naar de andere 96 containers. Zoals hij zelf ongetwijfeld wel wist, was de situatie hopeloos en ging hij met containers, vier soldaten, zes brandweermannen en een electriciteitscentrale de lucht in. De ontploffing was zo hevig dat bij vrienden van mij, drie kilometer verderop, de ramen uit hun sponningen sprongen en bij de buren de voordeur dwars door de woonkamer vloog. Hun buurman, een Schot die in Irak heeft gevochten, sprong uit bed op zoek naar zijn wapen.

Een deel van de krater na de explosie, met slachtoffers onder lakens.


Op dit moment is ‘ground zero’ een krater van 100 meter diep en 500 meter doorsnee. De electriciteitscentrale is vrijwel weggevaagd. De beruchte minister is afgetreden, maar de president blijft zitten waar hij zit (waar hij zit, weet niemand, want hij laat zich niet zien). Dankzij het vroege tijdstip en dankzij de held van dit verhaal zijn er maar 12 mensen omgekomen. Heel Cyprus is woedend op het leger, de politici en opvallend genoeg ook op zichzelf. Diverse mensen hoor ik dingen zeggen als: we zijn een kloteland, het zijn niet de politici, het ligt aan onszelf dat we zulke sukkels in de regering kiezen, we willen blijkbaar zelf niet beter, enzovoorts.

Veel vrienden van mij gingen gisteravond naar de demonstratie die ook in Nederland het nieuws haalde. Cyprioten houden niet zo van demonstreren – de vele demonstraties die bijna wekelijks door Nicosia trekken, zijn meestal Palestijnen of andere immigranten, sneue clubjes die met 50 man strijden voor een hopeloze zaak – maar nu stonden er tienduizend mensen. En, nog unieker, die massa was redelijk eensgezind in hun doel: nu is het genoeg, aftreden met die kwast van een president Christofias. De president zelf is al dagen in geen velden of wegen te bekennen. In praatprogramma’s als ’60 Lepta’ (wat, inderdaad, 60 minuten betekent) laat hij een bloedirritante defensieve woordvoerder opdraven die iedereen binnen twee minuten op de kast heeft met uitspraken als: ‘de president wist van niets’ en ‘Het is de schuld van de VN‘.

Ook gisteravond waren er protesten (als je Facebook hebt, klik hier), maar inmiddels zijn die uiteengevallen in de aloude verdeeldheid tussen extreemlinks en extreemrechts, populisten, communisten en ander volk dat liever schreeuwt dan luistert. Nu pas snap ik wat mensen bedoelen als ze hun hoofd schudden en zeggen dat Cyprus nooit zal veranderen. De verdeeldheid en het populisme zijn zo groot, dat vrijwel niemand geïnteresseerd is in feiten, of de mening van een ander.

Ondertussen is er in Cyprus een ondercapaciteit aan stroom, en gaat elke dag tussen 8:00 en 20:00 uur afwisselend een deel van Cyprus twee uur lang op zwart. Zonder aankondiging valt de stroom uit. Vandaag was het zelfs twee keer twee uur, want de twee overgebleven centrales hebben het zwaar. Een ervan schijnt in problemen te verkeren. Als die ook uitvalt, is er maar 25% van de totale behoefte beschikbaar. In de zomerse hitte wordt dat geen pretje, zeker niet voor de airco-verslaafde Cyprioten. Werken was voor ons op het Cyprus Institute vandaag eigenlijk onmogelijk. Ik kon nog net een melding op de site zetten dat we wat slecht bereikbaar zijn, en toen viel het internet alweer uit.

Binnenkort zal ook een watertekort ontstaan, want drinkwater wordt hier gewonnen uit zeewater, en de ontzouting daarvan kost zoveel energie dat die centrales gisteren uitgeschakeld zijn. Al met al zal het nog maanden duren voor de electriciteit in Cyprus weer op capaciteit is, en dan is er nog de enorme economische schade. Cyprus zit al in zwaar financieel weer, en dit maakt het allemaal nog veel erger.

Gisteravond is een 13e slachtoffer overleden. Er ligt nog een jongen van 20 in het ziekenhuis die geen gezicht meer heeft. Vandaag is er weer een protest gepland voor de deur van het Presidential Palace. Uw razende reporter zal erbij zijn… Tot die tijd haal ik de meeste informatie uit de Twitterupdates van @OnThisIslandMag.

UPDATE: De woordvoerder van de president uitgejouwd bij de begrafenis van een van de officieren. Ook de uitvaart van de commandant van de marinebasis was een emotioneel tafereel. De president schijnt vandaag het land toe te gaan spreken.

6 Comments

6 Comments

  1. Leuk land zusje! Ach ja, iedereen krijgt wat hij verdient…

  2. Heldere beschrijving. Zou de VK of NRC geïnteresseerd zijn in een verslag als dit? Ik denk het wel.

  3. Hè Thea, ik had alleen het verhaal over jouw oma ontvangen, maar niet over de plof. Wat een verhaal. Succes zonder airconditioning. X