Stroom

Huishoudelijke mededeling: ik ben tijdelijk overgestapt op de oude layout van het blog. De nieuwe heeft een paar irritante kuren gekregen. Achter de schermen werkt uiteraard een groot team koortsachtig aan een oplossing. Tot nader orde dus even Chez Thea Retro.

Sinds de power cuts is er een bijzonder fenomeen het huishouden van Chez Thea ingeslopen. Die van de nieuwe tijdrekening. Mijn digitale wekker rekent niet meer vanaf middernacht, maar vanaf de laatste stroomstoring. Op dit moment is het zondagmiddag. Het is volgens mijn laptop 14:01, maar mijn wekker leeft in een parallel universum en vindt dat het 18:44 sinds de laatste power cut is. (Dat kon inderdaad erger. Het is weekend, we hebben geluk. Ik hoop dat mijn witte wasje het nog net redt voor de boel onverbiddelijk stilvalt.) De wekker opnieuw instellen, daar is geen beginnen aan, dus ik leef gewoon met het ding mee, niet meer in jaren Na Christus rekenend, maar uren Na Stroomuitval.

En hoe is dat nou, leven zonder stroom? Nou, dat valt erg mee, zeker omdat het maar twee uur duurt, en met wat pech later op de dag nog een keer twee uur. Het electriciteitsbedrijf heeft Cyprus verdeeld in 13 districten, en om de beurt gaan twee daarvan twee uur lang op zwart. Soms is er een tweede ronde nodig, zodat je vier uur van energie verstoken bent. Thuis maal ik er geen seconde om. Je kunt de vriezer niet al te vaak open doen voor ijsblokjes in je drankje, maar verder maakt het me weinig uit.

Op het werk is het een drama, omdat wij in ons gebouw dubbel getroffen worden: onze servers staan in een ander district dan het gebouw waar ik werk, dus bij stroomuitval in beide gebouwen hebben we geen netwerk. De laatste paar dagen hadden we zes van de acht uur geen verbinding met de buitenwereld.

Ook ‘s avonds is het iets lastiger, in het donker. De eerste paar dagen werd alleen tussen 8:00 en 20:00 uur het licht uit gedaan, maar dat is verlengd tot middernacht. Ik loop rond met een kaars, maar dat deed ik ook toen ik te lui was om de huisbaas te bellen toen ik na een onweersbui geen stroom had in de badkamer en slaapkamer.

Daar komt een heel leuke ervaring bij: in de hele oude stad is de stroom uit. Alles stil en alles donker. De eerste keer dat het ‘s avonds gebeurde, ben ik een rondje gaan maken. Om de hoek meteen al grappige taferelen: in een appartement waar Fillippijnen wonen, was iedereen op het balkon gaan zitten met een kaars in het kozijn. Helaas ook met een radio op batterijen, maar goed, het kan niet allemaal feest zijn. Een paar huizen verderop zat een oud vrouwtje in de deuropening op een oude stoel een zuchtje wind te vangen. Achter haar stond een olielamp op tafel. Die heeft ze zo weer uit de kast getrokken, natuurlijk. Ik zwaaide en ze zwaaide vrolijk terug.

Het allermooiste is nog wel de stilte. Wat een herrie maakt stroom eigenlijk. Nicosia is een lawaaiige stad. Mensen gebruiken hun airco’s ‘s winters als verwarming en ‘s zomers als verkoeling, en al die bakken staan op het balkon of op het dak te ratelen als oude wasmachines. Ook restaurants maken een hoop herrie met koelkasten, vrieskisten, weet ik wat. Alles is oud en alles zoemt, rammelt en ratelt.

Maar nu was er niets dan stilte. Heerlijk. Ik hoorde alleen maar mensen praten, auto’s en brommers voorbijrijden, en het gerinkel van mensen die aan het eten zijn. Na een tijdje besefte ik waar de sfeer me aan deed denken: een camping. Af en toe kwam ik een lantaarnpaal tegen die door een of andere speling van de bedrading wel stroom had, en verder zat iedereen buiten, op een stoel, in het donker, in de stilte. Waarschijnlijk net als ik stiekem te genieten van de stroomstoring. Mensen gingen er vanzelf ook een beetje van fluisteren. Inderdaad, net als op de camping. Je zou bijna met een WC-rol over straat gaan, op zoek naar het toiletgebouw.

Toen ik in Ledra Street kwam, de Kalverstraat van Nicosia, vroeg ik aan een verloren rondlopende serveerster van een café of ze nog iets serveerden. Ze keek vertwijfeld. ‘Eh… nou, niet veel…’ Een koud drankje met een bakje nootjes? Ja, dat lukte nog. En daar zat ik, op een terras, in het donker, met verderop alleen een tafel van drie.

Bij Da Paulo, een heerlijke Italiaan bij mij in de buurt, hebben ze een houtoven, dus die gaan vrolijk verder met pizza’s bakken als de stroom uitvalt, en omdat in de zomer alle tafels buiten staan met een kaarsje erop, verandert er voor de gasten weinig. Trouwens: ik durf ook te wedden dat in de dorpen mensen gewoon lekker elke avond de souvla tevoorschijn toveren en reactionaire taal uitslaan over nieuwerwetsigheden als electriciteit. Er zullen ook zeker mensen zijn die de traditionele klei-oven, die al jaren achterin de tuin staat te verstoffen, in ere herstellen en een lekkere kleftiko maken. Als oma nog leeft tenminste, want die weet nog als enige hoe het moet. Stel ik mij zo voor.

Ik geniet er maar van zolang het duurt. Grote bedrijven snorren steeds vaker generatoren op, zodat de stilte over een paar dagen of weken vast wel een stuk minder oorverdovend zal worden. Verder zijn noodgeneratoren uit Israel aangekomen, die uit Griekenland onderweg, en er is baanbrekend nieuws: het bezette noorden gaat ons electriciteit leveren. Het noorden heeft jarenlang stroom geleverd gekregen van het zuiden zonder ervoor te betalen, dus heel veel Cyprioten zullen nu mopperen dat het zal ze geraden zijn. Maar ook veel mensen vinden het verschrikkelijk om iets aan te moeten pakken van de bezetter. Ik las een paar dagen geleden op Twitter een bericht van iemand die zei dat hij, als die deal door zou gaan, uit protest zijn hoofdschakelaar om zou zetten tot de republiek zichzelf weer kon bedruipen.

En zo is dit, zoals alles, ook weer een verhaal over noord en zuid geworden. Morgen wederom een demonstratie, en het moet de grootste tot nu toe worden. Het schijnt de bedoeling te zijn dat we met z’n vijftienduizenden op komen dagen – wat absurd veel is, maar het zou zo maar kunnen.

Het is inmiddels 21:19 NS (Na Stroomuitval, en ja, ik heb ook nog even tussendoor een siësta gehouden), dus ik moet er hoognodig een eind aan breien. Laat ik u alleen nog even de wekelijkse column uit de Cyprus Mail lezen, die zogenaamd de mening van de oude mopperende mannetjes van een naamloze koffiezaak voorstelt. Men heeft een uitgesproken hekel aan de president, die ‘our comrade leader’ wordt genoemd (want communist), en weet alles met een azijnzuur sarcasme te brengen waar ik enorm om kan lachen. Deze week over de advocaat die is aangesteld om het drama te onderzoeken. Als uw Engels het aankan, lees en geniet.