‘Vertrekken naar het buitenland kan uitlopen op een mislukking.’

Voor mij ligt het boekje ‘Ik mis alleen de HEMA’, wat ik per post voor mijn verjaardag heb gekregen. Ik heb er nogal mijn best voor moeten doen, eigenlijk. Eerst een paar weken wachten, vanwege aswolk of andere dwaalsporen, en daarna in chronologische volgorde:
- een kaartje in de bus krijgen waarop van alles stond over een pakketje, grotendeels in het Grieks, maar niet het adres van het postkantoor
- geen tijd hebben om te gaan, wegens voornamelijk niet op Cyprus, maar rondbanjerend in Bristol, Amsterdam en New York (ja, het leven is een tranendal).
- het kaartje weer kwijtraken
- een herinnering krijgen na drie weken
- een zaterdag zinloos rondlopen op zoek naar het postkantoor
- tot de ontdekking komen dat het postkantoor op zaterdagen niet open is
- een maandagmorgen idioot vroeg opstaan, naar het postkantoor lopen, terug naar huis om pakketjes op de bank te smijten, ontbijten, naar het werk.

Over het algemeen hebben ambtenaren in Cyprus het niet zo op werken. Het zijn eigenlijk net Grieken. Om twee uur ‘s middags houden ze het wel voor gezien. Daar staat dan wel tegenover dat ze ‘s morgens om half acht al beginnen. Half acht. Mocht je dus zelf elke dag werken van negen tot vijf, dan rest je dus niets anders dan extra vroeg opstaan om naar de bank, het postkantoor of het electriciteitsbedrijf te gaan. Ik vind het wel wat hebben. Lekker doen alsof je in een dorp woont.

Maar goed, sinds deze expeditie ben ik dus in het bezit van een boekje over geëmigreerde Nederlanders. Het boek zelf vindt het woord ‘emigreren’ eigenlijk niet van toepassing op de moderne landverhuizer. Men spreekt liever van een transmigrant. Niet zo iemand die in de jaren ’50, aangemoedigd door de regering, naar Canada of Zuid-Afrika vertrok en huilend op de kade in Rotterdam afscheid nam van de familie, om later alleen af en toe nog cassettepost te sturen. Nee, de moderne emigrant is… nou ja, modern.

Een transmigrant. Dat ben ik dus. Ik vind het klinken alsof ik in een verkeerd lichaam ben geboren en nu omgebouwd wil worden tot Cyprioot, maar je moet het juist heel positief zien. Ik citeer: “De transmigrant vestigt zich in een ander land, maar voelt zich in verschillende landen thuis en houdt altijd de optie open dat hij terug kan. Hij of zij heeft een sociale binding met een internationale gemeenschap.” Zo, klinkt dat kosmopolitisch of niet?

En zo is het maar net. Het is natuurlijk heel goed mogelijk dat het hier helemaal niks wordt met mij. Met de staart tussen de benen binnen een half jaar terug naar Nederland, nog maanden werkeloos en blut, uiteindelijk dan maar een baantje aangenomen als telefonisch enqueteur bij het NIPO, en regelmatig wakker schieten van de kakkerlakken in mijn dromen. (De kakkerlakken schijnen hier soms zo groot te zijn, dat je, ik citeer een volbloed Cypriotische, “de uitdrukking op hun gezichten kunt zien”. En bedankt. Een beeld dat mijn leven compleet maakt.)

Dan ben ik een baan kwijt en moet ik op zoek naar een andere. Dat moet je ook als je nieuwe leven als accountant bij de gemeente Heerhugowaard niet helemaal zo uitpakt als je had gehoopt, alleen zijn je verhalen op verjaardagen dan een stuk saaier.

Ik had natuurlijk ook tot in lengte van jaren kunnen blijven zitten in mijn baan bij de UvA, maar het risico zat erin dat ik dan zou eindigen zoals in die reclame van die vacaturewebsite waar mensen door een reddingsteam via het systeemplafond gered worden van totale hersenverweking. Dát zou pas een mislukking zijn geweest.

Er waren trouwens ook collega’s bij de UvA die al twintig, dertig jaar tot volle tevredenheid op dezelfde plek zaten, en wie houdt ze tegen. Ik zal niemand de stad uitjagen om Het Avontuur op te zoeken als ie daar helemaal geen zin in heeft, alleen maar omdat dat moet van Floortje Dessing.

Zo. Genoeg gepreekt. Naast diepzinnig uit het raam staren en filosoferen over de kruispunten in het leven van de mens, heb ik vandaag geknutseld met WordPress, en dat resulteerde in de leuke buttontjes hieronder. Geinig hè. Kun je op klikken. Ik heb zelfs in de code zitten hacken, en dat ging zomaar goed. Ik ga ze zo maar eens proberen.

Volgende keer maar eens iets spannends, over hulpkonvooien naar Israël, VN bufferzones en ander internationaal-politieke ellende.

‘Je moet een heleboel regelen als je naar het buitenland wil verhuizen.’

Morgen ga ik emigreren. (Ik schrijf het nog een keer op, gewoon omdat het zo leuk is om te zeggen. Morgen ga ik emigreren.) Ik zal u even vertellen hoe ik er nu bij zit. Ik zit lekker in Varsen, waar het leven er ongeveer zo uitziet:

Bleh. Click vooral op de foto, voor een close-up van de regendruppels.

Het regent. Het is heel aardig van Onze Lieve Heer om mijn verhuisplannen nog wat aan te moedigen, maar dat is niet echt nodig. Ik heb er zin an. Spijt, paniek en heimwee zullen heus wel komen, maar nu nog niet, dus tot die tijd wacht ik geduldig af. Het enige moment waarop ik dacht: waar begin ik in godesnaam aan, was de nacht na mijn afscheidsfeestje, toen ik alle cadeaus, lieve woorden en afscheidsspeeches mee naar huis had gesleept en alleen in bed lag. Daar is het bij gebleven. Ik heb me de afgelopen weken weleens afgevraagd of er soms iets mis met mij is, maar tot nu toe geen centje pijn.

Vanmorgen heb ik lekker Paas-ontbeten met de familie (eitje, gerookte zalm, notenbroodje) en straks zet ik nog een lekker kopje thee. O nee, daar is mijn moeder net mee bezig. Dan hoef ik dat ook niet meer te doen. De spullen die ik mee wil nemen, zitten ingepakt in de koffer die ik vrijdag in Zwolle heb gekocht bij een nogal excentrieke dame van Van Beek Lederwaren (‘U moet het natuurlijk zelf weten, maar deze is meer iets voor u. Wat vrouwelijker, vind ik…’), en een hoop andere spullen zitten ingepakt in koffers die mijn familie mee gaat nemen volgende week, als ze langskomen om mijn verjaardag te vieren.

Mocht dit niet al te gestresst klinken, dan klopt dat. Ik ben vorige week wel gestresst geweest, en dat komt vooral door die stapels spullen die ik door moest ploegen. Op vrijdagochtend stonden er zes vuilniszakken op mijn balkon, en die kwamen allemaal uit mijn kledingkast. En dan tel ik de acht paar schoenen die ik al had weggegooid, niet mee. De afgelopen maanden zijn er zakken en dozen vol troep weggekieperd, en dat is een hele opluchting. Had ik dat maar veel eerder gedaan, dan had ik nog meer ruimte gehad in mijn mooie nieuwe koophuisje.

Kortom, als u een normaal mens bent die af en toe gewoon eens iets weggooit, dan is emigreren een eitje. Het is in twee weken geregeld, als het moet. En dan hoeft u niet eens vrij te nemen, als u op uw werk een telefoon en internet bij de hand hebt (en geen slavendrijver als leidinggevende). Het gaat ongeveer zo:
0. Bedenken dat emigreren niet voor altijd hoeft te zijn en op zoek gaan naar een baan over de grens.
1. Leuke nieuwe baan aangeboden krijgen (OK, hier zijn twee daagjes vrij misschien wel handig).
2. Huis zoeken (het mijne was een van de vier appartementen die ik bezocht met de makelaar die me door mijn nieuwe werkgever was aangeraden).
3. U mailt alle instanties met wie u te maken heeft uw nieuwe adres (er is er niet een meer die e-mail niet accepteert, behalve de gemeente), u zoekt uit welke verzekeringen u kunt aanhouden en welke u opnieuw moet afsluiten in dat prachtige buitenland waar u gaat wonen.
4. U slaat al uw spullen op of zet ze desnoods in een container op een schip naar dat prachtige buitenland.
5. U laat een makelaar een huurder zoeken voor het huisje dat u hier heeft (kost niks). Heeft u een huurhuis, dan is het nog makkelijker: opzeggen en klaar.
6. Uitschrijven bij de gemeente, koffers pakken en gaan.
7. Alles wat u vergeten bent, blijkt prima vanuit dat prachtige buitenland geregeld te kunnen worden.

Mocht u kinderen hebben, dan moet u ook nog even op zoek naar een fatsoenlijke internationale danwel lokale school, of als ze daarvoor nog te klein zijn, dompelt u ze onder in de vreemde taal naar keuze, die ze dan sneller onder de knie hebben dan uzelf.

Vergeet niet uw paspoort te verlengen voor vertrek. En spendeer niet te veel tijd aan smoezen in de categorie ‘Jamaardatkantochnietzomaarwant…’.

‘Verhuizen naar het buitenland, daar moet je goed over nadenken’

Een begrijpelijke gedachte. Maar er klopt niks van. Daar kwam ik achter de dag na mijn sollicitatie in Cyprus.

De dag van mijn sollicitatie, maandag 25 januari, had er op papier als volgt uitgezien:
10:30 – 11:30: korte rondleiding door Nicosia door een medewerkster van het instituut
11:45 – 12:45: eerste sollicitatiegesprek
13:00 – 14:00: lunch met de vice-president of research en de secretaris van ‘the board’
Vanaf 14:00 uur: vrij (het stond er echt).
15:00: gereserveerd voor eventueel tweede gesprek

En dan nog ‘s avonds uit eten met mijn misschien-toekomstige baas. Ik werd al moe toen ik het las. In werkelijkheid was de hele dag heel gezellig, met informatieve gesprekken en leuke mensen en na het tweede gesprek nog een rondleiding, dit keer over de campus, die buiten de stad ligt.

Toen aan het eind van de dag iemand vroeg: “Zal ik voor morgen een afspraak voor je maken met een makelaar?” had ik een vaag vermoeden dat het tijd werd voor de uiteraard volledig hypothetische vraag: stel dat ze me de baan aanbieden, wil ik hem dan ook?

Dus toog ik de volgende ochtend na een vrij onrustige nacht naar het Flocafé in Ledra Street voor de broodnodige introspectie op het terras. Daar zat ik dan. Kopje koffie, leuk uitzicht op de winkelstraat, en nu moest het toch echt gebeuren: nadenken. Hoe harder je je best doet, hoe minder goed het gaat. Hoe doe je dat eigenlijk? Voors en tegens opschrijven en dan het langste rijtje kiezen? Daar geloofde ik niet in. Nog veel minder geloof ik in ‘je hart volgen’. Maar wat dan? Je kunt toch niet zomaar besluiten om te gaan werken in een land waar je nog nooit eerder geweest bent? Waar je nu bij elkaar twee dagen hebt rondgelopen, en dan alleen nog in de hoofdstad? Leg dat maar eens uit, als je weer thuis bent. ‘Ik vond de omgeving van mijn hotel wel aardig, dus ik ga emigreren.’

Nadat mijn inner dialogue anderhalf à twee uur lang koppig had geweigerd een fatsoenlijk helder betoog te formuleren, moest ik weer terug naar mijn hotel, waar de makelaar me zou ophalen voor het bezichtigen van vier appartementen. De dag erna vloog ik terug naar Amsterdam, om vervolgens rechtstreeks naar mijn werk te gaan. Dat had ik aan mijn leidinggevende beloofd, omdat ik erop had gerekend dat ik inmiddels wel zou weten of ik de race om de baan had gewonnen of niet. Dat was niet zo – de president moest nog besluiten. Die avond zou ik het horen.

Maar terwijl ik op mijn oude werkplek zat, met buiten een besneeuwde en bijna dichtgevroren Amstel, en binnen een hoop collega’s die zich afvroegen waarom ik op mijn vrije woensdag langskwam met een rolkoffer en een rare grijns, bleek dat ik op een of andere manier, toen ik even niet had opgelet, al had besloten dat ik op Cyprus ging werken, als ze me wilden hebben.

Hoe het zo is gekomen, kan ik u niet vertellen. Ik was er niet bij. Misschien heeft het iets te maken met de citroenboom waar ik die nacht over had gedroomd, en mijn uitspraak die ik me ineens herinnerde van een jaar of tien geleden: later als ik groot ben, wil ik ergens wonen waar ik een citroenboom in de achtertuin kan zetten. Maar de kans is heel groot dat ik dat er pas later die week bijbedacht heb. Je moet toch iets zeggen.